స్టేటస్ కోసం అప్పులు: ఈ ‘షో-పుటప్’ బతుకులు అవసరమా? ఒక రియాలిటీ చెక్
మన ఇంట్లో పాత టీవీ బాగానే పనిచేస్తూ ఉంటుంది. కానీ పక్కింటి వాళ్లు 65 ఇంచెస్ 4K టీవీ కొన్నారని, మనకి కూడా అది కావాలనిపిస్తుంది. జేబులో పది వేల ఫోన్ ఉన్నా పనులు జరిగిపోతాయి, కానీ ఫ్రెండ్స్ ముందు ఐఫోన్ లేకపోతే చిన్నచూపు చూస్తారేమో అన్న భయం. ఈ భయమే ఈరోజు ఎంతో మంది మధ్యతరగతి ప్రజల కొంపముంచుతోంది.
సమాజంలో “స్టేటస్” (Status) మెయింటైన్ చేయడం కోసం స్తోమతకు మించి ఖర్చు చేయడం, చివరకు అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోవడం ఇప్పుడు సర్వసాధారణం అయిపోయింది. అసలు ఇదంతా ఎవరి కోసం? ఎందుకు? ఈ ఆర్టికల్లో కాస్త లోతుగా మాట్లాడుకుందాం.
సోషల్ స్టేటస్ అనే పెద్ద మాయ
ఒకప్పుడు అప్పు ఎందుకు చేసేవాళ్లు? ఇల్లు కట్టుకోవడానికో, పిల్లల చదువుల కోసమో, లేదా అత్యవసర వైద్యం కోసమో. కానీ ఇప్పుడు ట్రెండ్ మారింది. “పదిమందిలో గొప్పగా కనిపించడం” కోసం అప్పు చేస్తున్నారు. దీన్నే మనం వాడుక భాషలో “షో-పుటప్” (Show-off) అంటాం.
మన సమాజంలో ఒక విచిత్రమైన మైండ్సెట్ ఉంది. మన దగ్గర ఎంత డబ్బు ఉందనేది ముఖ్యం కాదు, మనం ఎంత ఖరీదైన వస్తువులు వాడుతున్నాం అనేదే మన స్థాయిని నిర్ణయిస్తోంది.
- లక్ష రూపాయల జీతం వచ్చేవాడు సాదాసీదా బైక్ మీద వెళ్తే ఎవరూ పట్టించుకోరు.
- కానీ, నెలకు ఇరవై వేలు సంపాదించేవాడు లక్షన్నర బైక్ ఈఎంఐలో కొని తిరిగితే వాడే హీరో.
ఈ కృత్రిమమైన గౌరవం కోసమే చాలామంది అప్పులు చేస్తున్నారు. పెళ్లిళ్లు, ఫంక్షన్ల విషయంలో ఇది మరీ ఎక్కువ. ఒక్క రోజు జరిగిపోయే పెళ్లి కోసం జీవితాంతం తీర్చలేని అప్పులు చేయడం స్టేటస్ సింబల్ అయిపోయింది. “వాళ్లు అలా చేశారు, మనం అంతకంటే తక్కువగా చేస్తే పరువు పోతుంది” అనే ఒక్క ఆలోచన, ఎన్నో కుటుంబాల ఆర్థిక ప్రశాంతతను దెబ్బతీస్తోంది.
ఈఎంఐ (EMI) ఉచ్చులో యువత
ఈ స్టేటస్ పిచ్చికి ఆజ్యం పోస్తోంది సులభంగా దొరుకుతున్న లోన్లు మరియు క్రెడిట్ కార్డులు. “Zero Cost EMI” అనే బోర్డు చూడగానే అవసరం లేని వస్తువు కూడా అత్యవసరంగా అనిపిస్తుంది.
జీతం పడగానే సగం డబ్బు ఈఎంఐలకే వెళ్తుంటే, ఇక జీవితంలో ఆనందం ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది?
- గాడ్జెట్స్ క్రేజ్: ప్రతి సంవత్సరం కొత్త మోడల్ ఫోన్ కొనడం. పాతది బాగానే ఉన్నా, చేతిలో లేటెస్ట్ మోడల్ లేకపోతే ఏదో కోల్పోయిన ఫీలింగ్.
- వాహనాలు: జీతానికి, పెట్రోల్ ఖర్చుకి పొంతన ఉండదు. కానీ కార్ మాత్రం ఇంటి ముందు ఉండాలి. కారు మెయింటెనెన్స్ ఖర్చు తలకు మించిన భారమైనా సరే, స్టేటస్ కోసం భరిస్తుంటారు.
- వీకెండ్ పార్టీలు: సోషల్ మీడియాలో స్టోరీలు పెట్టడం కోసం ఖరీదైన పబ్స్, రెస్టారెంట్లలో వేలకు వేలు తగలేయడం. క్రెడిట్ కార్డు స్వైప్ చేసేటప్పుడు వచ్చే కిక్, బిల్లు కట్టేటప్పుడు డిప్రెషన్గా మారుతుంది.
‘రిచ్’గా కనిపించడం వేరు.. నిజంగా ‘రిచ్’గా ఉండటం వేరు
ఇక్కడ మనం ఒక విషయం క్లియర్గా అర్థం చేసుకోవాలి. “Looking Rich” (ధనవంతుడిలా కనిపించడం) వేరు, “Being Rich” (ధనవంతుడిగా ఉండటం) వేరు.
నిజంగా సంపద సృష్టించేవాళ్లు ఎలా ఉంటారో గమనించారా? వాళ్లు అనవసరమైన ఆడంబరాలకు పోరు. వారెన్ బఫెట్ లాంటి కోటీశ్వరులు ఇప్పటికీ సామాన్యమైన జీవితాన్నే గడుపుతారు. వాళ్ల దృష్టి డబ్బును “పెంచడం” మీద ఉంటుంది, “ఖర్చు పెట్టడం” మీద కాదు.
కానీ, మధ్యతరగతి మనస్తత్వం ఎలా ఉంటుందంటే, బోనస్ రాగానే “ఏది కొందాం?” అని ఆలోచిస్తారు. అదే తెలివైన వాడు “ఎక్కడ ఇన్వెస్ట్ చేద్దాం?” అని ఆలోచిస్తాడు. స్టేటస్ కోసం అప్పు చేసి ఖరీదైన వస్తువులు కొంటే, ఆ వస్తువు విలువ రోజురోజుకూ తగ్గుతుంది. కానీ ఆ అప్పు మీద వడ్డీ మాత్రం పెరుగుతూనే ఉంటుంది. చివరికి మిగిలేది ఒత్తిడి మాత్రమే.
సోషల్ మీడియా తెస్తున్న తిప్పలు
ఈ స్టేటస్ పిచ్చికి ప్రధాన కారణం సోషల్ మీడియా. ఇన్స్టాగ్రామ్లో ఫ్రెండ్ వెకేషన్ ఫోటోలు చూడగానే మనకు లేనిపోని అసంతృప్తి మొదలవుతుంది. “వాడు మాల్దీవ్స్ వెళ్లాడు, నేను గోవా కూడా వెళ్లలేకపోతున్నానే” అన్న బాధ మొదలవుతుంది.
రీల్స్ కోసం, లైకుల కోసం అప్పులు చేసి ట్రిప్పులు వేయడం ఎంతవరకు సమంజసం? సోషల్ మీడియాలో కనిపించేదంతా నిజం కాదు. ఆ ఫోటోల వెనుక ఉన్న అప్పులు, ఈఎంఐలు, గొడవలు ఎవరూ పోస్ట్ చేయరు. మనం మాత్రం మన ‘బిహైండ్ ది సీన్స్’ (Behind the scenes) ని వాళ్ళ ‘హైలైట్స్’ (Highlights) తో పోల్చుకుని బాధపడుతుంటాం. ఈ పోలిక కోసమే లేని స్తోమతను తెచ్చుకుని అప్పుల పాలవుతున్నాం.
అప్పుల వల్ల వచ్చే అనర్థాలు
కేవలం ఆర్థికంగానే కాదు, స్టేటస్ కోసం చేసే అప్పులు మానసికంగా, ఆరోగ్యపరంగా కూడా దెబ్బతీస్తాయి.
- నిద్రలేని రాత్రులు: నెలాఖరు రాగానే ఈఎంఐ ఎలా కట్టాలి అనే టెన్షన్.
- కుటుంబ కలహాలు: డబ్బు లేకపోవడం వల్ల ఇంట్లో చిరాకులు, గొడవలు.
- కెరీర్ రిస్క్: అప్పులు తీర్చాలి కాబట్టి, నచ్చని ఉద్యోగం మానసిక ఒత్తిడితో చేయాల్సి రావడం. రిస్క్ తీసుకుని బిజినెస్ పెట్టాలన్నా, వేరే కంపెనీకి మారాలన్నా భయం.
ఈ ఊబిలోంచి బయటపడటం ఎలా?
స్టేటస్ కోసం బతకడం మానేసి, మనకోసం మనం బతకడం మొదలుపెట్టాలి. దానికి కొన్ని సింపుల్ చిట్కాలు:
- మీ పరిధిని గుర్తించండి: మీ ఆదాయం ఎంత? ఖర్చులు ఎంత? అనేది ఒక పేపర్ మీద రాయండి. మీ స్తోమతకు మించిన వస్తువులపై మోజు పడటం ఆపేయండి. 50-30-20 రూల్ పాటించండి.
- “వద్దు” అని చెప్పడం నేర్చుకోండి: స్నేహితులు పార్టీకి పిలిచినా, ఖరీదైన ట్రిప్ ప్లాన్ చేసినా, మీ బడ్జెట్లో లేకపోతే మొహమాటం లేకుండా ‘నో’ చెప్పండి. నిజమైన స్నేహితులు మీ పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుంటారు.
- సోషల్ మీడియా డిటాక్స్: ఇతరుల జీవితాలతో పోల్చుకోవడం మానేయండి. వాళ్ల సక్సెస్ వాళ్లది, మీ జర్నీ మీది.
- ఎమర్జెన్సీ ఫండ్: ఏదైనా వస్తువు కొనే ముందు, మీ బ్యాంక్ అకౌంట్లో కనీసం 6 నెలలకు సరిపడా ఖర్చులు ఉన్నాయో లేదో చూసుకోండి. అప్పుడే లగ్జరీల వైపు చూడండి.
- వస్తువుల్లో ఆనందం వెతకకండి: ఆనందం అనేది వస్తువుల్లో ఉండదు, మనశ్శాంతిలో ఉంటుంది. అప్పు లేని జీవితం ఇచ్చే కిక్, ఏ ఖరీదైన కారు ఇవ్వలేదు.
“అప్పు చేసి బిల్డప్ ఇస్తే వచ్చేది చప్పట్లు కాదు, కష్టాలు.”
సమాజం ఈరోజు మిమ్మల్ని పొగుడుతుంది, రేపు మీ దగ్గర డబ్బు లేకపోతే కనీసం పలకరించదు. పక్కింటి వాడి కోసం, బంధువుల కోసం, సోషల్ మీడియా కోసం మీ జీవితాన్ని తాకట్టు పెట్టకండి.
సింపుల్గా బతకడంలో ఉన్న ఆనందం, అప్పులు చేసి దర్జాగా బతకడంలో ఉండదు. రాత్రి పూట ప్రశాంతంగా నిద్ర పట్టడమే నిజమైన స్టేటస్ సింబల్. మీ జేబులో ఉన్న డబ్బుతోనే దర్జాగా బతకండి, లేని డబ్బు కోసం వెంపర్లాడి ప్రశాంతతను కోల్పోకండి.
నీలోని ఈ ఆలోచనని ఇంకో ఆర్టికల్లో కూడా టచ్ చేశాం → [కేవలం నీ మనసు బాగుపడాలని అనిపించి వస్తువులు కొంటున్నావా?]
అందంగా అనిపించిన భావాన్ని పదాల్లో మార్చే నైపుణ్యం, ప్రతి వాక్యంలో తలపోసే సున్నితత్వం… ఇవే సంజన రాతల్లో ప్రత్యేకత. ప్రేమ, నమ్మకం, ఒత్తిడిలాంటి భావోద్వేగాల్ని నిండుగా చెప్పేలా, కానీ చదివినవాళ్ల గుండె నొప్పించకుండా రాయడమే ఆమె శైలి. ఆమె వాక్యాల్లో తడిచినపుడు, మీ జీవితపు చిన్న మజిలీ గుర్తొస్తుందనిపించకమానదు.
