అమ్మనాన్నల అరుపులు… నిశ్శబ్దంగా నలిగిపోతున్న బాల్యం: మన ఇళ్ళలో మారుతున్న బంధాల వెనుక ఒక ఆవేదన

హైదరాబాద్‌లోని ఒక మధ్యతరగతి అపార్ట్‌మెంట్. బయట చినుకులు పడుతున్నాయి. కిటికీలోంచి వచ్చే చల్లని గాలికి పదేళ్ల చింటూ తన పుస్తకాలను సర్దుకుంటున్నాడు. రేపు వాడికి లెక్కల పరీక్ష. “X + Y = ఎంత?” అన్న ప్రశ్న కంటే, పక్క గదిలో నుంచి వస్తున్న తన తల్లిదండ్రుల అరుపులే వాడికి పెద్ద ప్రశ్నగా మారాయి. కిచెన్‌లో గిన్నెలు పడుతున్న శబ్దం, నాన్న గొంతులోని కరుకుదనం, అమ్మ ఏడుపుతో కూడిన సమాధానం… ఇవేవీ చింటూకి కొత్త కాదు. కానీ ప్రతిసారీ ఆ గొడవ మొదలైనప్పుడు, వాడి గుండె వేగం పెరుగుతుంది. అరచేతులు చెమటలు పడతాయి. చదువుకోవాల్సిన పుస్తకంలోని అక్షరాలు వాడికి అస్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. తన పెన్సిల్ ములుకు విరిగిపోయినప్పుడు కూడా వాడు భయపడతాడు, ఆ శబ్దం వింటే గొడవ మళ్ళీ తన మీదకు వస్తుందేమోనని!

ఇది కేవలం చింటూ కథ మాత్రమే కాదు. మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని ఎన్నో ఇళ్ళలో, మూసి ఉన్న తలుపుల వెనుక నిత్యం జరిగే యుద్ధం. ఈ యుద్ధంలో ఆయుధాలు మాటలే కావచ్చు, కానీ గాయపడేది మాత్రం పసి మనసులే. తల్లిదండ్రుల మధ్య జరిగే ఘర్షణలు కేవలం ఆ ఇద్దరు వ్యక్తులకు సంబంధించిన విషయం అని మనం అనుకుంటాం, కానీ అది ఆ ఇంట్లో పెరిగే పిల్లల భవిష్యత్తును ఏ విధంగా మార్చేస్తుందో, వారి ఆలోచనా తీరును ఎలా చిన్నాభిన్నం చేస్తుందో అర్థం చేసుకోవడం నేడు చాలా అవసరం.

1. మన పెద్దలు ఏం చెప్పేవారు? – సంప్రదాయ దృక్పథం

మన తెలుగు సంస్కృతిలో “ఇల్లే కదా దేవాలయం” అని అంటాం. పాత కాలంలో మన అమ్మమ్మలు, తాతయ్యలు ఒక మాట అనేవారు.. “ఇల్లు గుట్టు, లంక గుట్టు”. అంటే ఇంట్లో ఏం జరిగినా అది బయటకి తెలియకూడదని మాత్రమే కాదు, ఇంటి ప్రశాంతతను కాపాడుకోవడం ఆ ఇంటి లక్ష్మి, యజమాని బాధ్యత అని వారి ఉద్దేశ్యం. పూర్వం ఉమ్మడి కుటుంబాల్లో గొడవలు జరిగినా, పిల్లల దగ్గరికి వచ్చేసరికి పెద్దలు చాలా జాగ్రత్తగా ఉండేవారు. “పిల్లలు ఉన్నచోట గొడవలు వద్దు, వాళ్ల మనసు పాడవుతుంది” అని ముసలివాళ్లు అడ్డుపడేవారు.

కానీ ఆ సంప్రదాయంలో ఒక లోపం కూడా ఉండేది. గొడవలు బయటపడకుండా లోలోపలే నలిగిపోవడం వల్ల కూడా పిల్లల మీద ఒక రకమైన ప్రభావం పడేది. ఇప్పుడు మనం అనుకుంటున్న “ఆధునిక అవగాహన” అప్పట్లో లేకపోయినా, ఇంటి వాతావరణం ప్రశాంతంగా ఉంటేనే పిల్లలు ఆరోగ్యంగా పెరుగుతారనే నమ్మకం బలంగా ఉండేది. సంప్రదాయబద్ధంగా చూస్తే, తల్లిదండ్రులు పిల్లల ముందు అరుచుకోవడం అనేది ఒక పెద్ద అపరాధంగా భావించేవారు. కానీ కాలక్రమేణా ఆ “నియమం” పక్కకు వెళ్ళిపోయి, కోపం ప్రదర్శించడం అనేది ఒక హక్కుగా మారిపోయింది.

2. ఈరోజుల్లో మన అనుభవం – ఆధునిక జీవనశైలి సెగలు

నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో, ముఖ్యంగా సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగాలు లేదా వ్యాపారాల ఒత్తిడిలో ఉన్న తెలుగు కుటుంబాల్లో పరిస్థితులు మారిపోయాయి. గచ్చిబౌలిలోని ఒక హై-రైజ్ అపార్ట్‌మెంట్‌లో ఉండే దంపతులకి ఉద్యోగ ఒత్తిడి ఒకవైపు, పిల్లల చదువుల ఆందోళన మరొకవైపు. ఆఫీసులో బాస్ తిట్టిన తిట్లు, ఇంట్లో పార్ట్‌నర్ మీద కోపంగా మారుతున్నాయి. చిన్న గోడలు ఉండే ఈ అపార్ట్‌మెంట్లలో అమ్మనాన్నలు బెడ్‌రూమ్‌లో అరిచినా, హాల్‌లో కూర్చున్న పిల్లలకి అది స్పష్టంగా వినిపిస్తుంది.

దీనివల్ల పిల్లల్లో ఒక రకమైన ‘అభద్రతాభావం’ పెరుగుతోంది. మన పెద్దల కాలంలో బయట ఆడుకోవడానికి చెట్లు, తోటలు ఉండేవి. గొడవ జరిగితే పిల్లలు బయటకు వెళ్లిపోయే వీలుండేది. కానీ ఇప్పుడు నాలుగు గోడల మధ్యే బంధీ అయిపోతున్న పిల్లలకి, ఆ అరుపులే ప్రపంచం అయిపోతున్నాయి. పరిశోధనలు చెబుతున్నట్లుగా, ఇలాంటి వాతావరణంలో పెరిగే పిల్లల మెదడు ఎప్పుడూ ఒక రకమైన ‘హెచ్చరిక’ (Alert) మోడ్‌లో ఉంటుంది. అంటే, ఎప్పుడు ఏం జరుగుతుందో, నాన్న ఎప్పుడు కోప్పడతాడో అని వారు నిరంతరం భయం భయంగా గడుపుతారు. ఇది వారి ఎదుగుదల మీద, ముఖ్యంగా వారి జ్ఞాపకశక్తి మీద తీవ్రమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుందని మనం గమనించాలి.

3. ఇంట్లో ఎలా కనిపిస్తుంది? – కుటుంబ బాధ్యతలు మరియు పిల్లల పాత్ర

మన తెలుగు ఇళ్లలో ఒక వింతైన పరిస్థితి ఉంటుంది. అమ్మనాన్నలు మాట్లాడుకోకపోతే, ఆ మధ్యలో వారధిగా పిల్లలనే వాడుకుంటారు. “వెళ్లి మీ నాన్నకి చెప్పు, అన్నం వడ్డించానని” అని అమ్మ అంటే.. “వెళ్లి మీ అమ్మకి చెప్పు, నాకు ఆకలిగా లేదని” అని నాన్న అంటాడు. ఇక్కడ ఆ చిన్నారి ఒక ‘రాయబారి’ (Peacekeeper) లా మారిపోతాడు. ఆ చిన్న వయసులో మోయలేని బాధ్యత అది.

చిన్నప్పుడే పెద్దరికం నెత్తిన పడటం వల్ల, ఆ పిల్లలు తమ బాల్యాన్ని కోల్పోతున్నారు. చదువుకోవాల్సిన సమయంలో, ఆడుకోవాల్సిన సమయంలో.. అమ్మనాన్నలను ఎలా కలపాలి? వాళ్ళ మధ్య గొడవ రాకుండా నేను ఏం చేయాలి? అని ఆలోచించడం మొదలుపెడతారు. దీనినే మానసిక శాస్త్రవేత్తలు ‘పేరెంటిఫికేషన్’ అంటారు. అంటే పిల్లలే తల్లిదండ్రులకి తల్లిదండ్రులుగా మారిపోవడం. ఇలాంటి పిల్లలు పెద్దయ్యాక కూడా ఎవరినీ నమ్మలేరు. ఏ బంధం కూడా శాశ్వతం కాదని, ఎప్పుడూ ఏదో ఒక గొడవ జరుగుతూనే ఉంటుందని ఒక నిరాశావాదంతో బతుకుతారు. వారి దృష్టిలో ‘ప్రేమ’ అంటే గొడవలు పడటం మాత్రమే అనే తప్పుడు అభిప్రాయం ముద్ర పడిపోతుంది.

4. ఒంటరితనం vs కలిసిమెలిసి ఉండడం – సామాజిక కోణం

తెలుగు సమాజంలో ‘లోకం ఏమనుకుంటుంది?’ అనే భయం చాలా ఎక్కువ. అందుకే పక్కింటి వాళ్ళకి వినిపిస్తుందేమో అని నోరు నొక్కుకుంటూనే తీవ్రమైన గొడవలు పడే దంపతులు ఎందరో. కానీ ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, పిల్లలు ఆ గొడవల వల్ల కలిగే అవమానాన్ని భరించలేక బయట ఎవరితోనూ కలవరు. స్కూల్లో ఎవరైనా తనను ఏమైనా అడుగుతారేమో, తన ఇంట్లో పరిస్థితులు అందరికీ తెలిసిపోయాయేమో అని ఒక రకమైన గిల్ట్ (అపరాధ భావం) తో ఉంటారు.

మనం గమనిస్తే, ఇలాంటి ఇళ్ళలో పెరిగే పిల్లలు స్కూల్ లో ఒంటరిగా కూర్చుంటారు. లేదా, విపరీతమైన కోపాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. ఎందుకంటే ఇంట్లో వాళ్ళు చూసేది అదే కదా! సమస్య వస్తే అరిచి పరిష్కరించుకోవాలి అని వాళ్ళు నేర్చుకుంటారు. అందుకే చిన్న విషయానికే ఫ్రెండ్స్ తో గొడవ పడటం, టీచర్ల మీద ఎదురు తిరగడం వంటివి చేస్తారు. మన సమాజం ఇలాంటి పిల్లల్ని “బద్ధకస్తులు” లేదా “మొండి వాళ్ళు” అని ముద్ర వేస్తుంది కానీ, ఆ మొండితనం వెనుక ఉన్న భయాన్ని, ఆ అరుపుల వెనుక ఉన్న ఆవేదనను ఎవరూ చూడరు.

5. పండుగల్లో, సీజన్ల్లో మార్పులు – చెదిరిపోతున్న జ్ఞాపకాలు

సంక్రాంతి అంటే గొబ్బెమ్మలు, భోగి మంటలు గుర్తుకు రావాలి. దీపావళి అంటే టపాసులు, పిండివంటలు గుర్తుకు రావాలి. కానీ గొడవలు జరిగే ఇంట్లో పిల్లలకి పండుగ అంటే ఒక ‘భయం’. ఎందుకంటే, పండుగ పూట నాన్న తాగి వస్తాడనో, లేదా అమ్మ ఏదో అడిగిందని గొడవ మొదలవుతుందనో వారు వణికిపోతుంటారు. ఇంటి నిండా వెలుగులు ఉన్నా, ఆ బాబు మనసులో మాత్రం చీకటే ఉంటుంది.

ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో పండుగలకు చుట్టాలు వస్తుంటారు. ఆ సమయంలో కూడా తల్లిదండ్రులు గొడవ పడితే, ఆ పిల్లలు చుట్టాల ముందు తలదించుకోవాల్సి వస్తుంది. పండుగ పూట ప్రశాంతంగా కూర్చుని భోజనం చేసే అదృష్టం కూడా లేని పిల్లలు ఎందరో ఉన్నారు. ఇలాంటి చేదు అనుభవాలు వారి మనసులో ముద్ర పడిపోయి, పెద్దయ్యాక వారు పండుగలకి, సంబరాలకి దూరంగా జరిగిపోతారు. ఆ సీజన్ రాగానే వారికి పాత గాయాలు గుర్తుకు వస్తాయి. శారీరకంగా కూడా ఇలాంటి ఒత్తిడి వల్ల పిల్లల్లో అరుగుదల సమస్యలు, నిద్రలేమి వంటివి కనిపిస్తాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

6. ఫోన్లు, సోషల్ మీడియా, మన జీవితం – సాంకేతిక ప్రభావం

నేడు గొడవలకి కొత్త కారణం ‘స్మార్ట్ ఫోన్’. భార్యాభర్తల మధ్య ఫోన్ల వాడకం మీద గొడవలు పెరిగాయి. ఆ గొడవలు చూసి పిల్లలు ఒక రకమైన ‘డిజిటల్ ఎస్కేపిజం’ (Digital Escapism) లోకి వెళ్తున్నారు. అంటే, ఇంట్లో అరుపులు వినపడకుండా ఉండటానికి హెడ్‌ఫోన్స్ పెట్టుకుని గేమ్స్ ఆడటం లేదా యూట్యూబ్ చూడటం చేస్తారు. ఇది ఒక వ్యసనంలా మారిపోతుంది.

తల్లిదండ్రులు అనుకుంటారు, “మా వాడు గేమ్స్ ఆడుకుంటున్నాడు కదా, మా గొడవ వాడికి వినిపించట్లేదులే” అని. కానీ అది నిజం కాదు. ఆ నిశ్శబ్దం వెనుక వాడు తనను తాను ఒక మాయా ప్రపంచంలో దాచుకుంటున్నాడు. దీనివల్ల వాడికి నిజమైన బంధాల మీద గౌరవం తగ్గుతుంది. రేపు పొద్దున వాడు కూడా తన సమస్యల నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఇలాంటి వ్యసనాలనే ఆశ్రయిస్తాడు కానీ, ఎదుటి వ్యక్తితో కూర్చుని మాట్లాడి సమస్యను పరిష్కరించుకోవడం వాడికి తెలియదు. ఫోన్ స్క్రీన్ వెలుతురు మన కళ్ళను ఎలా దెబ్బతీస్తుందో, ఈ ఇంట్లోని గొడవల సెగలు వాడి సున్నితమైన మనసును అలా కాల్చేస్తాయి.

7. భావోద్వేగ లాండ్‌స్కేప్ – మనసులోని మచ్చలు

పిల్లలు తమ తల్లిదండ్రులను చూసి నేర్చుకునేది కేవలం మాటలు మాత్రమే కాదు, ‘ప్రేమ’ ఎలా వ్యక్తపరచాలో కూడా అక్కడే నేర్చుకుంటారు. ఇంట్లో ఎప్పుడూ యుద్ధ వాతావరణమే ఉంటే, ప్రేమ అంటే కూడా ఒక యుద్ధమే అని వారు భ్రమపడతారు. పెద్దయ్యాక వారు ఎవరినైనా ప్రేమిస్తే, అక్కడ కూడా చిన్న చిన్న విషయాలకే గొడవ పడటం, అనుమానించడం వంటివి చేస్తారు. ఎందుకంటే వాళ్ళకి తెలిసిన ‘ప్రేమ భాష’ (Language of Love) అదే.

తెలుగు కుటుంబాల్లో “మానసిక ఆరోగ్యం” గురించి మాట్లాడటం చాలా తక్కువ. ఎవరైనా బాధగా ఉంటే “ఏం కాలేదులే, నాలుగు రోజులు పోతే సర్దుకుంటుంది” అని సరిపెడతారు. కానీ ఆ మచ్చలు అలాగే ఉండిపోతాయి. చిన్నప్పుడు అమ్మనాన్నల గొడవలు చూసిన ఒక వ్యక్తి, తన ముప్పై ఏళ్ల వయసులో కూడా తన భార్యతో గొడవ పడుతున్నప్పుడు అదే భయాన్ని అనుభవిస్తాడు. ఈ గొడవలు ఒక తరం నుంచి ఇంకో తరానికి వైరస్‌లా పాకుతూనే ఉంటాయి. దీన్ని మనం ఇక్కడే ఆపాలి.

మార్పు మన నుంచే మొదలు

ఈ వ్యాసం చదువుతున్నప్పుడు మనందరికీ మన ఇంట్లో జరిగిన చిన్న చిన్న సంఘటనలు గుర్తుకు రావచ్చు. తల్లిదండ్రుల మధ్య వాదోపవాదాలు సహజం, కానీ అవి పిల్లల ముందు ఒక స్థాయి దాటి వెళ్తున్నాయా? అని ఆలోచించుకోవాలి. మనం ఇచ్చే ఆస్తిపాస్తుల కంటే, వాళ్ళకి ఇచ్చే ప్రశాంతమైన బాల్యం చాలా గొప్పది.

పిల్లలు మనల్ని చూస్తున్నారు. మనం ఒకరినొకరు ఎలా గౌరవించుకుంటున్నామో గమనిస్తున్నారు. గొడవ వచ్చినా ఎలా తగ్గించుకోవాలో వాళ్ళకి మనం మాటలతో కాదు, మన ప్రవర్తనతో చూపించాలి. ఒకవేళ పొరపాటున పిల్లల ముందు గొడవ జరిగినా, తర్వాత వాళ్ళ దగ్గరికి వెళ్లి “సారీ నాన్నా, ఇది మా ఇద్దరి మధ్య చిన్న అభిప్రాయభేదం, నీకు దీనికి సంబంధం లేదు, మేమంటే నీకు చాలా ఇష్టం” అని చెప్పగలిగే ధైర్యం మనకి ఉండాలి.

చివరగా ఒక మాట… మీ అరుపుల కంటే మీ పిల్లల నిశ్శబ్దం చాలా ప్రమాదకరమైనది. ఆ నిశ్శబ్దాన్ని అర్థం చేసుకోండి. ఇల్లు అంటే కేవలం కాంక్రీట్ గోడలు కాదు, అక్కడ పెరిగే ప్రాణాలు. ఆ ప్రాణాలు ఆనందంగా ఎదిగితేనే రేపటి సమాజం ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. మనం మన పిల్లలకి ఇచ్చే అత్యుత్తమ బహుమతి ఏమిటో తెలుసా? ఒకరినొకరు గౌరవించుకునే అమ్మనాన్నలని వాళ్ళకి చూపించడం.

మన ఇంటి పునాది ప్రేమతో ఉంటే, మన పిల్లల భవిష్యత్తు నిశ్చయంగా ఒక అద్భుతమైన గోపురంలా మారుతుంది. అవునా?

ఇలాంటి సిట్యుయేషన్‌లో మనం ఏమి చేయాలి? సమాధానం ఇక్కడ ఉంది → చుట్టూ వాళ్లు ఉన్నా, నీకు అన్‌వాంటెడ్‌గా ఫీల్ అవ్వడం ఎందుకు?