నిద్రపోయినా అలసట, మూడ్ మార్పులు, బోర్… మనలో ఏమి జరుగుతోంది?

పొద్దున్నే లేవగానే మీకు ఎప్పుడైనా ఇలా అనిపించిందా? “అబ్బా! రాత్రంతా పడుకున్నా కదా, మరి నాకెందుకు ఇప్పుడే కొండ మోసి వచ్చినంత అలసటగా ఉంది?” అని.

లేకపోతే.. ఆఫీసులోనో, ఇంట్లోనో ఎవరో చిన్న మాట అంటే చాలు, ఎక్కడ లేని కోపం, చిరాకు వచ్చేస్తోందా? కాసేపు హ్యాపీగా ఉంటాం, అంతలోనే డిల్ అయిపోతాం. ఇక బోర్ కొట్టడం గురించి ఎంత తక్కువ మాట్లాడుకుంటే అంత మంచిది. చేతిలో స్మార్ట్ ఫోన్ ఉంటుంది, నెట్‌ఫ్లిక్స్‌లో వందల సినిమాలు ఉంటాయి, కానీ చూడటానికి మాత్రం ఏదీ ఉండదు.

అసలు మనకి ఏమైంది? మన బాడీలో, మన మైండ్‌లో ఏం జరుగుతోంది? డాక్టర్ల భాషలో కాకుండా, మన వాడుక భాషలో అసలు మ్యాటర్ ఏంటో చూద్దాం.

1. నిద్రపోతున్నాం.. కానీ రెస్ట్ తీసుకుంటున్నామా?

మనం తరచుగా వినే మాట.. “నేను 8 గంటలు పక్కాగా పడుకున్నా బాసు, అయినా నీరసంగా ఉంది”.

ఇక్కడ లాజిక్ ఏంటంటే.. ‘పడుకోవడం’ వేరు, ‘విశ్రాంతి’ దొరకడం వేరు.

మనలో చాలామంది రాత్రి బెడ్ మీదకి వెళ్లాక ఏం చేస్తారు? కచ్చితంగా ఫోన్ చూస్తారు. ఆ రీల్స్, షార్ట్స్, లేదా ఏదో ఒక సిరీస్. మన కళ్ళు మూసుకునే వరకు ఆ బ్లూ లైట్ మన కళ్ళ మీద పడుతూనే ఉంటుంది. దీని వల్ల మన బ్రెయిన్‌కి ఒక సిగ్నల్ వెళ్తుంది.. “ఇంకా తెల్లారే ఉంది, నువ్వు పడుకోకు” అని.

ఫలితంగా, మనం కళ్ళు మూసుకుని పడుకున్నా సరే, మన బ్రెయిన్ మాత్రం ఫుల్ యాక్టివ్‌గా, బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌లో ప్రాసెసింగ్ చేస్తూనే ఉంటుంది. అంటే, బాడీ పడుకుంది కానీ బ్రెయిన్ పడుకోలేదు అన్నమాట. అందుకే పొద్దున్న లేవగానే, బ్రెయిన్ అలసిపోయి ఉంటుంది. దాన్నే మనం “నిద్ర సరిపోలేదు” అని ఫీల్ అవుతాం. దీన్నే సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే “Junk Sleep” (జంక్ స్లీప్) అనుకోవచ్చు. మనం జంక్ ఫుడ్ తిన్నట్టే, నిద్ర కూడా క్వాలిటీ లేనిది పోతున్నాం అన్నమాట.

2. ఆ చిరాకు, మూడ్ మార్పులు ఎందుకు? (The Mood Swings)

పొద్దున్నే ట్రాఫిక్‌లో ఎవడో హారన్ కొడితే చిరాకు, ఆఫీసులో వై-ఫై స్లో అయితే కోపం, అమ్మ ఫోన్ చేసి “ఏం కూర చెయ్యను?” అని అడిగితే విసుగు. పాపం వాళ్ళ తప్పేమీ లేదు, కానీ మన రియాక్షన్ మాత్రం ఓ రేంజ్‌లో ఉంటుంది.

దీనికి మెయిన్ కారణం “Emotional Battery Low” అవ్వడం.

మన తాతల కాలంలో వాళ్ళకి ఉన్న సమస్యలు వేరు. పంట పండకపోతేనో, వర్షం పడకపోతేనో బాధపడేవాళ్ళు. కానీ ఇప్పుడు? మనకి ప్రతీదీ స్ట్రెస్సే.

• వాట్సాప్‌లో మెసేజ్‌కి రిప్లై రాలేదని స్ట్రెస్.
• ఇన్‌స్టాలో ఫోటోకి లైకులు రాలేదని స్ట్రెస్.
• పక్కనోడు కొత్త కారు కొన్నాడని స్ట్రెస్.

మన బ్రెయిన్ ఒక చిన్న కుండ లాంటిది అనుకోండి. అందులో రోజువారీ పనులు, ఆఫీసు టెన్షన్లు నింపేస్తున్నాం. దానికి తోడు సోషల్ మీడియా నుంచి వచ్చే చెత్త (వార్తలు, గాసిప్స్, తొక్కా తోలు) కూడా అందులోకే వెళ్తున్నాయి. ఆ కుండ నిండిపోయి, పొర్లుతున్నప్పుడు వచ్చేదే ఈ “చిరాకు”. మన ఎమోషన్స్ నిల్వ ఉంచే కెపాసిటీ అయిపోయింది కాబట్టి, చిన్న విషయానికి కూడా పేలిపోతున్నాం.

3. బోర్ కొట్టడం అనే మాయరోగం

ఇది చాలా విచిత్రమైన పరిస్థితి. మన దగ్గర టైమ్ పాస్ చేయడానికి లేని సాధనం లేదు. కానీ “బోర్ కొడుతోంది” అనేది కామన్ డైలాగ్.

నిజానికి మనకి బోర్ కొట్టడం లేదు.. మన బ్రెయిన్ “డోపమైన్” (Dopamine) అనే కిక్కుకి బానిస అయిపోయింది.

మీరు ఒక రీల్ చూసినప్పుడు నవ్వుతారు, వెంటనే ఇంకోటి, ఆ తర్వాత ఇంకోటి. ఇలా ప్రతి 10-15 సెకన్లకి మన బ్రెయిన్‌కి ఒక చిన్న “కిక్” దొరుకుతుంది. గంటల తరబడి అలా కిక్ ఇచ్చి ఇచ్చి, బ్రెయిన్‌ని ఓవర్ స్టిమ్యులేట్ (Over-stimulate) చేసేస్తున్నాం.

ఆ తర్వాత ఫోన్ పక్కన పెట్టి, సాఫీగా సాగిపోయే జీవితాన్ని చూస్తే.. బ్రెయిన్‌కి అది చాలా డల్‌గా అనిపిస్తుంది. “ఏంటి ఇంత సైలెంట్‌గా ఉంది? నాకు ఆ కిక్ కావాలి” అని గోల చేస్తుంది. దాన్నే మనం “బోర్” అని పేరు పెట్టి పిలుస్తున్నాం. సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే.. మన జీవితం బోరింగ్‌గా లేదు, మన బ్రెయిన్ అత్యాశ పడుతోంది అంతే.

4. మనం తినే తిండి, తాగే నీళ్ళు

మనం తెలుగు వాళ్ళం కదా.. బిర్యానీ, ఆవకాయ, మసాలాలు అంటే ప్రాణం పెడతాం. తప్పు లేదు, కానీ ఎప్పుడు తింటున్నాం అనేది పాయింట్.

రాత్రి 11 గంటలకి ఫుల్లుగా బిర్యానీ లాగించి పడుకుంటే.. మన పొట్ట రాత్రంతా ఆ మసాలాలని అరిగించడానికి ఓవర్ టైమ్ డ్యూటీ చెయ్యాలి. పాపం పొట్టకి రెస్ట్ లేకపోతే, బాడీకి రెస్ట్ ఎలా దొరుకుతుంది? అందుకే పొద్దున్నే బద్ధకం.

ఇంకో విషయం.. నీళ్ళు. చాలామందికి తలనొప్పి, చిరాకు, అలసట రావడానికి మెయిన్ రీజన్ “డీహైడ్రేషన్” (Dehydration). మనం ఏసీ రూముల్లో కూర్చుని పని చేస్తాం కదా, దాహం వేయదు. దాంతో నీళ్ళు తాగడం మర్చిపోతాం. బాడీలో నీళ్ళు తగ్గితే బ్రెయిన్ షార్ప్‌గా పని చేయదు. “మసక మసక”గా (Brain Fog) అనిపిస్తుంది. అప్పుడు మనం “నాకు డిప్రెషన్ ఏమో” అని కంగారు పడతాం, కానీ జస్ట్ రెండు గ్లాసుల నీళ్ళు తాగితే సెట్ అయిపోయే సమస్య అది.

5. సూర్యుడిని చూసి ఎన్నాళ్ళైంది?

ఇది వినడానికి సిల్లీగా అనిపించొచ్చు కానీ.. మనలో చాలామందికి సూర్యరశ్మి (Sunlight) తగలట్లేదు. పొద్దున్నే లేచి కార్ ఎక్కి ఆఫీసుకి వెళ్తాం, సాయంత్రం చీకటి పడ్డాక వస్తాం.

మన బాడీలో “విటమిన్ డి” (Vitamin D) తగ్గితే.. అది నేరుగా మన ఎముకల మీద కాదు, మన మూడ్ మీద దెబ్బ కొడుతుంది. విటమిన్ డి తగ్గితే అనవసరమైన అలసట, డిప్రెషన్ లక్షణాలు వస్తాయి. మన పెద్దవాళ్ళు అందుకే “ఎండలో కాసేపు నిల్చోరా” అని చెప్పేవాళ్ళు. వాళ్ళు సైన్స్ చెప్పలేదు కానీ, సొల్యూషన్ చెప్పారు.

మరి దీనికి సొల్యూషన్ ఏంటి గురూ?

ఏవో పెద్ద పెద్ద యోగాలు, మెడిటేషన్లు ఇప్పుడు మన వల్ల అయ్యే పని కాదు కానీ.. ఈ చిన్న మార్పులు ట్రై చేసి చూడండి:

1. నో-ఫోన్ జోన్ (No-Phone Zone): పడుకునే ముందు కనీసం 30 నిమిషాలు ఫోన్ వాడకండి. కష్టమే, కానీ ట్రై చేయండి. ఆ టైమ్‌లో ఎవరితోనైనా మాట్లాడండి, లేదా కళ్ళు మూసుకుని ప్రశాంతంగా ఉండండి.
2. పొద్దున్నే ఎండ: లేచిన వెంటనే బాల్కనీలోకి లేదా బయటకి వచ్చి ఒక 10 నిమిషాలు ఎండలో నిల్చోండి. ఇది మీ బాడీ క్లాక్ (Body Clock) ని సెట్ చేస్తుంది. రాత్రి నిద్ర బాగా రావడానికి ఇది హెల్ప్ అవుతుంది.
3. నీళ్ళు తాగండి బాసు: పని మధ్యలో బ్రేక్ తీసుకుని మరీ నీళ్ళు తాగండి. మీ అలసటలో సగం మాయం అవుతుంది.
4. ఒక హాబీ (Hobby) పెట్టుకోండి: ఫోన్ కాకుండా.. పెయింటింగ్, గార్డెనింగ్, వంట చేయడం, లేదా పుస్తకం చదవడం.. ఏదో ఒకటి. దీని వల్ల బ్రెయిన్‌కి “స్లో డోపమైన్” దొరుకుతుంది. అది మనకి శాంతిని ఇస్తుంది.
5. ఏం చేయకుండా ఉండటం నేర్చుకోండి: రోజులో ఒక 10 నిమిషాలు ఏ పనీ చేయకుండా, ఫోన్ చూడకుండా, పాటలు వినకుండా.. జస్ట్ అలా కూర్చోండి. బోర్ కొట్టనివ్వండి. ఆ బోర్ నుంచే మీ బ్రెయిన్ రీచార్జ్ అవుతుంది.

మిత్రులారా! మన శరీరం ఒక అద్భుతమైన యంత్రం. దానికి కావాల్సింది కొంచెం మంచి నిద్ర, మంచి తిండి, కాస్త ప్రశాంతత. మనం కార్లకి, బైక్‌లకి సర్వీసింగ్ చేయించినట్టే.. మన బాడీకి, మైండ్‌కి కూడా అప్పుడప్పుడు సర్వీసింగ్ (Rest) అవసరం.

ఇలా ఫీల్ అవుతున్నందుకు గిల్టీగా ఫీల్ అవ్వకండి. ఇది ఈ జనరేషన్ ప్రాబ్లమ్. కొంచెం జాగ్రత్త పడితే చాలు, మళ్ళీ మన ఎనర్జీ మనకి వచ్చేస్తుంది.

చలో.. టేక్ కేర్!

ఈ ఆర్టికల్ చదివాక నీకు లైట్ ఫీలవుతుంది → [ముఖంపై స్మైల్, మనసులో కన్నీళ్లు: నకిలీ ఆనందం వెనుక ఉన్న నిజం]